Vibro Elek

Vibro Elek Ne İşe Yarar?

Vibro elek, titreşim hareketinden yararlanarak dökme malzemeleri tane büyüklüğüne göre ayırır. Ürün elek yüzeyine verilir. Elek açıklığından küçük taneler alt bölüme geçerken, geçemeyen iri taneler ise yüzey üzerinde ilerler ve ayrı bir çıkıştan geri alınır.

Yem, tahıl ve granül ürünlerde kullanım amacı prosese göre değişir. Pelet veya kırılmış yem içerisinde oluşan ince parçaların ayrılması, istenmeyen iri parçaların tutulması ya da ürünün belirli tane aralıklarına ayrılması bunlardan bazılarıdır. Yem sektöründe granül yem, kırılmış yem, premiks ve çeşitli yem ham maddelerinde titreşimli eleme sistemleri kullanılmaktadır.

Vibro Elek Nasıl Çalışır?

Vibro elekte asıl özellik titreşimli çalışma şeklidir. Ürün öncelikle, besleme ağzından elek yüzeyine gelir. Bu noktada devreye giren titreşim ile malzemenin elek üzerinde hareketi başlar. Hareket sırasında küçük taneler ürün tabakasının arasından aşağıya doğru ilerleyerek elek yüzeyine ulaşır. Elek gözünden geçebilenler alt çıkışa alınırken iri kalan kısımlar yüzeyde ilerlemeye devam eder.

Vibro elekte titreşimin görevi sadece ürünün hareketini sağlamak değildir. Malzemenin elek yüzeyinde açılmasını ve tanelerin birbirinden ayrılmasını da sağlar.

Titreşim ayarı ürüne göre yapılmalıdır. Yetersiz titreşim malzemenin yüzeyde ilerlemesini zorlaştırabilir. Gerekli olandan daha fazla titreşimde ise taneler elek yüzeyinden fazla sıçrayabilir.

İyi bir eleme için amaç en yüksek titreşimi vermek değil, ürünün yüzeyde doğru hareket etmesini sağlamaktır.

Yem Üretiminde Eleme İşlemi Neden Gereklidir?

Pelet presinden veya kırıcıdan çıkan ürünün tamamı aynı tane büyüklüğünde olmaz. Taşıma ve soğutma sırasında kırılan peletler, ince parçalar ve bazen istenenden iri ürünler oluşabilir. Titreşimli eleme, bu parçaları satışa veya paketlemeye gidecek üründen ayırmak için kullanılır.

Pelet yem hatlarında ince ürün miktarı önemlidir. Soğutucudan çıkan peletler vibro eleğe alınır ve kırıntı ve tozdan ayrılır. Elekten geçen ince kısım ise yeniden üretime gönderilebilir.

Civciv yemi gibi kırılmış pelet (crumble) üretilen hatlarda eleğin görevi biraz daha farklıdır. Kırıcıdan çıkan malzemenin içerisinde hem fazla ince hem de istenenden iri parçalar bulunabilir. Burada amaç tek bir fraksiyonu ayırmak değil, ürünün istenen tane aralığını yakalamaktır.

Eleme, ham madde tarafında da kullanılabilir. Prosese girmemesi gereken iri parçaların veya yabancı maddelerin ayrılması, sonraki makinelerin daha kontrollü beslenmesine yardımcı olur.

Vibro Elekte Elek Gözü ve Eleme Alanı Seçimi

Vibro eleklerde elek gözü (açıklığı) seçimi, doğrudan elenmek istenen malzemenin fiziksel özelliklerine ve elde edilmek istenen son ürünün boyutuna göre belirlenir. Seçim yaparken ürünün hedef ölçüsünün yanı sıra gelecek malzemenin tane dağılımı da bilinmelidir.

Eleme alanı da elenmesi gereken malzeme miktarına (kapasiteye) ve istenen eleme verimliliğine göre seçilmelidir. Ürünün elek yüzeyinde yeterli alan bulması ve eleme için gerekli süre boyunca yüzeyde kalması gerekir.

Alan yetersiz olduğunda malzeme elenmeden elek üstünden akar. Alan fazla olduğunda ise gereksiz maliyet ve yer kaybı oluşur.

Nemli, yağlı veya yapışmaya eğilimli ürünlerde farklı bir problem görülür. Ürün elek gözlerine tutunmaya başladığında açık alan giderek küçülür. Makinenin fiziksel elek alanı değişmemiştir ancak ürünün kullanabildiği yüzey azalmıştır.

Bir vibro elekte kapasite düşükse;

• Ürünün tane dağılımına,
• Besleme miktarına,
• Elek yüzeyinin ne kadarının açık kaldığına bakılır.

Vibro Elek Performansını Etkileyen Faktörler

Vibro elek kapasitesini sabit bir değer gibi düşünmek yanlıştır. Aynı makinede ürün değiştiğinde veya besleme miktarı arttığında eleme sonucu da değişebilir.

• Besleme miktarı

Gerektiğinden fazla ürünün elek üzerine konulması ile yüzeyde akan malzeme tabakası kalınlaşır. Bu durumda ince taneler alttan elek gözüne ulaşamadan çıkışa kadar gelebilir. Yüksek kapasite ile yüksek eleme veriminin her zaman aynı anda elde edilememesinin nedenlerinden biri budur.

• Ürünün nem ve akış özelliği

Kuru ve rahat akan bir ürün ile nemli ürün aynı elek üzerinde aynı davranışı göstermez. Nem arttığında ince parçalar birbirine veya elek yüzeyine yapışabilir. Geçiş delikleri kapandıkça ürünün geçebileceği açık alan da azalır.

• Tane dağılımı

Eleğe gelen ürünün ne kadarının elek açıklığına yakın boyutta olduğu önemlidir. Ayrılması kolay iri ve ince tanelerden oluşan bir ürün ile büyük bölümü elek gözüne yakın tanelerden oluşan ürün aynı hızda elenmez.

• Titreşim ve elek eğimi

Titreşim frekansı, genliği ve elek eğimi ürünün yüzeyde ne kadar hızlı ilerlediğini belirleyen parametreler arasındadır. Ürün çok hızlı ilerlerse elek üzerinde kalma süresi kısalır. Çok yavaş ilerlediğinde ise yüzeyde birikme görülebilir.

• Elek yüzeyinin durumu

Elek kısımları zaman içinde aşınabilir, gevşeyebilir. Bazı gözler ürünle kapanabilir. Lokal tıkanmalarda makinenin tamamı çalışıyor gözükse bile kullanılabilir eleme alanı azalmış olabilir. Hasar görmüş veya genişlemiş elek gözlerinden ise geçmemesi gereken iri taneler geçebilir.

Vibro elekte yeni başlayan ses veya titreşim değişikliği de göz ardı edilmemelidir. Daha önce düzgün çalışan makinede özellikle ses değişmişse mutlaka rulman, yaylar, bağlantı cıvataları ve elek gerginliği kontrol edilmelidir.

KARDEV Makina’nın Projeye Özel Vibro Elek Çözümleri

Vibro elek projelendirilirken yalnızca saatlik kapasiteye göre makine seçilmez. Eleğe gelecek ürünün tane dağılımı, nemi ve hangi büyüklükteki parçaların ayrılacağı bilinmelidir.

KARDEV Makina’da önce eleğin üretim hattındaki görevi belirlenir. Öncelikle eleğin üretim hattındaki görevi belirlenir. Pelet içerisindeki ince parçaların ayrılması, kırılmış yemin sınıflandırılması veya iri parçaların sonraki prosese geçişinin engellenmesi gibi ihtiyaçlara göre elek yapısı projelendirilir. Buna göre elek gözü, eleme alanı ve gerekli çıkış sayısı projeye göre değerlendirilir.

KARDEV, tesisinize en uygun vibro elek çözümlerini sizin için projelendirir.

Üretim Hattında Vibro Elek Nereye Yerleştirilir?

Vibro eleğin üretim hattındaki konumu, yapılacak eleme işlemine göre belirlenir. Pelet yem hatlarında vibro elek genellikle soğutucu sonrasında kullanılarak kırıntı ve ince parçaların mamul üründen ayrılmasını sağlar.

Pelet Presi → Soğutucu → Vibro Elek → Mamul Silosu / Paketleme

Crumble üretiminde ise elek çoğunlukla kırıcı sonrasında yer alır. Böylece kırılmış ürün içerisindeki fazla ince ve iri taneler ayrılarak hedeflenen tane aralığı elde edilir.

Pelet Presi → Soğutucu → Kırıcı → Vibro Elek → Mamul Silosu / Paketleme

Ham madde tarafında kullanılan vibro eleklerde amaç, elek açıklığından büyük parçaların sonraki prosese geçmesini engellemektir.

Ham Madde Kabul → Vibro Elek / Ön Eleme → Kırma → Dozajlama ve Karıştırma

Eleğin doğru konumu; ürün tipi, hedeflenen tane ayrımı, geri dönüş hattı ve tesis yerleşimi birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Vibro elek hangi ürünlerde kullanılabilir?

Yem, pelet, granül ve farklı dökme ürünlerin elenmesinde kullanılabilir. Uygun elek yapısı ürünün tane büyüklüğü, nemi, akış özelliği ve yapılmak istenen ayırma işlemine göre belirlenmelidir.

Tek katlı ve çok katlı vibro elek arasındaki fark nedir?

Kat sayısı, ürünün kaç farklı fraksiyona ayrılacağını etkiler. Örneğin tek katlı bir sistem iki çıkış oluşturabilirken çift katlı bir sistem iri ürün, uygun ürün ve ince ürün olmak üzere üç farklı fraksiyon oluşturabilir.

Pelet yem üretiminde vibro elek neden kullanılır?

Pelet veya kırılmış yem içerisinde bulunan ince parçaların ve istenmeyen tane boyutlarının ayrılması için kullanılır. Ayrılan ince ürün, tesis prosesine bağlı olarak yeniden peletleme hattına gönderilebilir.

KARDEV Makina projeye özel vibro elek üretebilir mi?

KARDEV Makina’da ürün özellikleri, kapasite ihtiyacı, hedeflenen tane ayrımı ve tesis yerleşimi değerlendirilerek projeye uygun vibro elek çözümü belirlenir.