Pelet Presi

Peletleme işleminin başarılı olabilmesi içinse mekanik yapının yanı sıra kondisyonlama süreci, ham madde özellikleri ve disk seçimi de doğru yapılmış olmalıdır.

Yem fabrikalarında pelet presleri; kanatlı, büyükbaş ve küçükbaş yemlerinin yanı sıra farklı formülasyonlara sahip karma yemlerin üretiminde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak aynı pelet presi, her yem formülünde aynı sonucu vermez. Doğru projelendirme için üretim hattının tamamı mutlaka dikkate alınmalıdır.

Pelet Presi Çalışma Prensibi

Peletleme işlemi, kırıcı değirmenden çıkan ham maddenin doğrudan prese verilmesiyle başlamaz. Öğütülen yem karışımı önce kondisyonere alınır. Bu aşamada kontrollü şekilde buhar ilavesi yapılarak ürünün sıcaklığı ve nemi peletlemeye uygun seviyeye getirilir. Buradaki amaç, ürünün ısıtılmasına ek olarak ham maddenin sıkışabilirliğini artırmak ve makine içerisindeki ilerleyişini daha düzenli hale getirmektir.

Ürün, besleme sistemi aracılığıyla pelet presine alınır ve döner disk ile merdaneler arasındaki sıkıştırma bölgesine ulaşır. Merdaneler, yem karışımını yüzeye bastırır ve ürün disk deliklerinden yüksek basınç altında geçirilir. Diskten çıkan sürekli ürün, kesici bıçaklar tarafından istenen pelet boyunda kesilir. Daha sonra peletler soğutma sistemine gönderilerek depolamaya veya paketlemeye hazır hale gelir.

Pelet kalitesi sadece presin mekanik yapısına bağlı değildir. Besleme sistemi, buhar hattı, kondisyoner ve pelet presi birlikte çalışır. Projelendirme sırasında ekipmanların tek tek özelliklerinden çok, proses içerisindeki uyumu değerlendirilmelidir.

Yem Üretiminde Pelet Presi Niçin Önemli?

Peletleme, önceki üretim aşamalarında yapılan işlemlerin ürün kalitesine doğrudan yansıdığı son proseslerden biridir. Bu sebeple de sadece ‘şekillendirme işlemi’ olarak değerlendirilmemelidir. Öğütme, homojen karışım haline dönüştürme ve buharlama gibi işlemlerden geçen ham madde bu aşamada bir ürüne dönüşür.

Doğru şekilde peletlenmiş yemler taşıma ve depolama sırasında daha az ufalanır. Böylece ürün kaybı azalır ve üretim performansı artar.

Kullanıcı deneyimlerinde pelet kalitesiyle ilgili problemlerin çoğunlukla pelet presi arızasından çok prosesin önceki aşamalarından kaynaklandığı görülmektedir. Özellikle kırıcı değirmenden çıkan ürünün tane dağılımı homojen olmadığında veya kondisyonerde yeterli sıcaklık ve nem sağlanamadığında, en kaliteli disk kullanılsa bile istenen pelet dayanımına ulaşmak her zaman mümkün olmayabilir.

KARDEV, pelet presini tek başına bir makine olarak ele almaz. Projelendirme sırasında disk yapısı, kondisyonlama kapasitesi, besleme düzeni ve öğütülmüş ürünün partikül dağılımı birlikte değerlendirilir.

Pelet Kalitesini Etkileyen Faktörler

Pelet presi seçimi yapılırken ilk değerlendirilen kriter genellikle saatlik üretim kapasitesidir. Ancak uygulamada kapasite bilgisi doğru makineyi seçmek için yeterli olmaz. Aynı kapasitede çalışan iki tesisin kullandığı pelet presi, üretilecek yem çeşidine ve proses şartlarına bağlı olarak farklı özellikte olabilir.

Pelet kalitesi, tüm proses aşamalarına da bağlıdır. Ham maddenin bu zamana kadar geçtiği tüm işlemler, sonucu etkilemektedir.

• Ham maddenin yapısı

Her ham madde peletleme sırasında aynı davranışı göstermez. Protein, nişasta, selüloz, yağ ve lif oranları değiştikçe sıkışabilirlik de değişir. Özellikle yağ oranı yüksek formüllerde pelet dayanımının düşmesi sık karşılaşılan bir durumdur.

Pelet presi ayarları ham madde özelliklerine göre de yapılmalıdır.

• Öğütme kalitesi

Peletleme başlamadan önce kırıcı değirmenden çıkan ürünün tane dağılımı kontrol edilmelidir. Çok iri parçacıklar pelet içerisinde boşluk oluşmasına neden olabilir. Fazla ince öğütme ise enerji tüketimini artırabilir. Buradaki hedef en ince ürünü elde etmek yerine peletlemeye uygun en homojen partikül dağılımını elde etmek olmalıdır.

• Kondisyonlama ve buhar kalitesi

Pelet kalitesinde kondisyonlama da belirleyicidir. Buhar, yemi ısıtmakla birlikte parçacıkların birbirine bağlanmasını kolaylaştırır. En iyi sonuç için buharın kalitesi, kondisyonerde kalış süresi ve ürünün nem dengesi birlikte ele alınmalıdır.

• Disk sıkıştırma oranı

Disk üzerindeki delik çapı kadar, deliklerin etkin uzunluğu da önemlidir. Uygun sıkıştırma oranına sahip olmayan bir diskte, pelet dayanımı istenilen seviyeye ulaşmayabilir. Ayrıca bu durumda pres gereğinden fazla zorlanabilir. Disk seçimi yapılırken yem formülü de bilinmelidir.

• Soğutma süreci

Peletleme işlemi diskten çıkan ürünle tamamlanmaz. Pres çıkışındaki peletler yüksek sıcaklık ve nem içerir. Soğutma işlemi doğru yapılmadığında pelet yüzeyinde çatlaklar oluşabilir. Ürün depolama sırasında dayanımını kaybedebilir.

Soğutucu, peletleme prosesinin önemli bir parçasıdır.

Sahada pelet kalitesiyle ilgili yaşanan problemlerde ilk değiştirilen parça çoğu zaman disktir. Halbuki çoğunlukla sorunun kaynağı kondisyonerdir. Doğru uzmanlık ve kurulum sonrası hizmetlerle mevcut sorunlar çözülebilir, olası problemlerin önüne geçilebilir. Öyle ki direkt disk değişimi öncesi kondisyonlama ve besleme sistemi mutlaka kontrol edilmelidir.

Disk ve merdane seçimi de uzun vadeli performans adına doğru yapılmalıdır. Kullanılacak diskin özellikleri, üretilecek yem formülüne ve hedeflenen pelet yapısına uygun olmalıdır. Aynı şekilde merdanelerin çalışma ayarı ve bakım kolaylığı da işletme maliyetleri açısından önem taşır.

Pelet Presi Kapasitesi Nasıl Belirlenir?

Pelet preslerinde kapasite yalnızca motor gücü veya disk çapı üzerinden belirlenmemelidir. Aynı makine farklı yem formüllerinde farklı üretim kapasitelerine ulaşabilir.

Üretim kapasitesini etkileyen başlıca faktörler; ham madde formülasyonu, partikül büyüklüğü, kondisyonlama şartları, pelet çapı, disk geometrisi ve hedeflenen pelet kalitesidir.

Örneğin yüksek lif içeren büyükbaş yemleri ile kanatlı yemlerinin aynı disk ve çalışma şartlarında aynı kapasitede üretilmesi beklenmemelidir. Bu nedenle pelet presi seçiminde hedeflenen ton/saat kapasitesiyle birlikte üretilecek yem çeşitlerinin de belirtilmesi gerekir.

KARDEV Makina’nın Projeye Özel Pelet Presi Çözümleri

Yem üretim tesislerinin üretim kapasitesi, ham madde yapısı ve proses ihtiyaçları birbirinden farklıdır. Dolayısıyla standart çözümler yerine, üretim hattının çalışma koşullarına uygun mühendislik değerlendirmesi yapılmalıdır.

KARDEV Makina’da pelet presi projelendirilirken; işlenecek ham maddeler, hedeflenen pelet çapı, üretim hattının kapasitesi, kondisyonlama sistemi ve sonraki prosesler birlikte değerlendirilir.

Projenize uygun pelet presi hakkında bilgi almak için üretim kapasitenizi, işlenecek ham maddeleri ve tesis bilgilerinizi bizimle paylaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Pelet presi hangi ürünlerde kullanılır?

Pelet presleri; kanatlı, büyükbaş ve küçükbaş yemlerinin yanı sıra farklı formülasyonlara sahip karma yemlerin peletlenmesinde yaygın olarak kullanılır. Üretilecek ürünün özelliklerine göre disk, merdane ve çalışma parametreleri değiştirilebilir.

Pelet presinde buhar neden kullanılır?

Buhar, kondisyonlama aşamasında ham maddenin sıcaklık ve nem dengesini düzenleyerek peletlenebilirliğini artırır.

Pelet presinde bakım ne sıklıkla yapılmalıdır?

Bakım periyodu; üretim yoğunluğu, işlenen ham maddeler ve çalışma saatine göre değişir. Disk, merdaneler, rulmanlar ve diğer hareketli parçalar düzenli olarak kontrol edilmeli, aşınan parçalar üretici tavsiyelerine göre değiştirilmelidir.

KARDEV Makina projeye özel pelet presi üretebilir mi?

KARDEV Makina; üretim kapasitesi, ham madde yapısı, hedeflenen pelet özellikleri ve tesis yerleşimini birlikte değerlendirerek projeye özel pelet presi çözümleri sunmaktadır.

Pelet presi seçerken nelere dikkat edilmelidir?

Pelet presi seçiminde hedef kapasite, yem formülü, pelet çapı, disk özellikleri, motor gücü, kondisyonlama sistemi, bakım kolaylığı ve yedek parça erişimi birlikte değerlendirilmelidir.